حاصل اينكه چنان كه يك ميلهء مغناطيسى را ميدان مغناطيسى است ، مشابه آن زمين نيز داراى يك ميدان مغناطيسى است كه حاصل از يك ميلهء فرضى عظيم مغناطيسى است كه محور آن از مركز زمين مىگذرد . اين ميلهء مغناطيسى فرضى ، كره زمين را در دو نقطه به نام قطبهاى مغناطيسى - بدان مختصات جغرافيايى كه گفته آمد - قطع مىكند ، و در حقيقت قطبين به معنى دو انتهاى محور هر چيز است از قبيل : قطبين كره ، قطبين زمين ، قطبين آهنربا و نظائر آنها . و منشأ ميدان مغناطيسى زمين مانند ديگر اسرار طبيعت و كلمات وجودى كتاب هستى است كه فهم بشر از ادراك كنه آن قاصر و عاجز است ، و با جستجوها و كاوشها در قرون متمادى به پاره‌اى از احكام آنها آگاه مىگردد ، چنان‌كه فرمودند : الحكمة هى العلم باحوال اعيان الموجودات على ما هى عليه فى نفس الامر به قدر الطاقة البشرية . حال كه دانستيم قطبين مغناطيسى زمين با قطبين جغرافيايى آن منطبق نيستند ، در تصوير زاويهء انحراف مغناطيسى گوئيم :